معرفی کامل جاهای دیدنی مسجد سلیمان
مسجد سلیمان یکی از دیدنیترین شهرستانهای استان خوزستان به حساب میآید. این شهر تاریخی در میان رشتهکوههای زاگرس قرار گرفته است. قدمت مسجد سلیمان به دوران ایلامیها بازمیگردد. در این منطقه از ایران جاذبههای تاریخی و طبیعی جذاب و دیدنی وجود دارد که قصد داریم آنها را به شما معرفی کنیم.
پس اگر میخواهید با یک مقصد جذاب و جدید آشنا شوید با ما تا انتهای این مقاله در مجله گردشگری شاهزاده رزرو همراه باشید.
جاذبههای تاریخی مسجد سلیمان
در شهرستان مسجد سلیمان آثار تاریخی متنوع و جذابی وجود دارد. اگر به تاریخ علاقه دارید با سفر به مسجد سلیمان لحظات لذتبخشی را تجربه خواهید کرد. در ادامه مقاله جاذبههای تاریخی این شهرستان را معرفی میکنیم.
عمارت بنه وار
یکی از آثار تاریخی جذاب شهرستان مسجد سلیمان عمارت تاریخی بنه وار است. این عمارت در روستایی به همین نام واقع شده است. عمارت بنه وار مربوط به خوانین ایل ذلقی است. اگر به دیدن آثار تاریخی علاقه دارید، حتماً به این روستا بروید و از بقایای این عمارت قدیمی دیدن کنید.
آتشکده جاویدان
یکی از جذابترین بناهای تاریخی مسجد سلیمان آتشکده جاویدان نام دارد. این آتشکده در شمال شرقی این شهرستان قرار گرفته است. قدمت آن به قرن هفتم قبل از میلاد مسیح بازمیگردد. یکی از نکات برجستهای که متخصصین و کارشناسان به آن اذعان دارند، جذابیت معماری این بنا است. جذابیت این بنای تاریخی بهقدری بوده است که معماران دوران هخامنشی برای ساخت تخت جمشید از آن الهام گرفتهاند. از دیگر ویژگیهای بارز و منحصربهفرد این آتشکده میتوان به نحوه قرارگیری سنگهای آن اشاره کرد.
سنگهای این آتشکده بدون استفاده از ملات بر روی یکدیگر قرار گرفتهاند. این آتشکده به دستور یکی از پادشاهان حکومت هخامنشی ساخته شده است. برخی از سنگهای به کار گرفته شده در معماری این بنا وزنی بالغ بر ۴ الی ۵ تن دارند.
کلیسای نمره چهل
یکی از آثار تاریخی جذاب شهرستان مسجد سلیمان کلیسای نمره چهل است. این کلیسا توسط ارامنه در دههی ۳۰ ساخته شده است.
معبد بردنشانده
یکی دیگر از آثار باستانی شهرستان مسجد سلیمان معبد بردنشانده است. این معبد یک عبادتگاه روباز است که در زمان حکومت هخامنشیان ساخته شده است. از این مجموعه تاریخی برای انجام مراسمات مذهبی استفاده میشده است. در هنگام بازدید از این معبد به نقشبرجستههای روی سنگهای این معبد کمی دقت کنید. این نقوش متعلق به دوران اشکانیان است. برای بازدید از این معبد باید به ۱۶ کیلومتری مسجد سلیمان، جاده سد شهید عباسپور بروید.
تپه باستانی کلگه زری
اگر از دیدن مکانهای تاریخی و باستانی لذت میبرید، حتماً به جنوب شهرستان مسجد سلیمان بروید. در منطقهای بنام کلک، میتوانید تپه باستانی کلک زرین را مشاهده کنید. قدمت این مجموعه تاریخی به ۳ هزار سال قبل از میلاد میرسد. باستانشناسان از این محوطه، آثاری از حکومت اشکانیان و ساسانیان کشف کردهاند. طبق گفته متخصصین، این محوطه و مناطق اطراف آن مرکز مالی و به نوعی بانک حکومت هخامنشیان نیز بوده است.
تپه باستانی گلگیر
یکی دیگر از تپههای باستانی مسجد سلیمان تپهای بنام گلگیر است. قدمت این محوطه باستانی به ۵ هزار سال قبل از میلاد مسیح میرسد. در این محوطه آثار از حکومت هخامنشیان نیز پیدا شده است.
قلعه دیزه وراز
یکی از قلعههای باستانی مسجد سلیمان قلعهای بنام دیزه وراز نام دارد. قدمت این قلعه به دوران اشکانیان میرسد. برای دیدن این قلعه تاریخی باید پلههای زیادی را در دامنه کوه دلا بالا بروید تا بتوانید در شمال این کوه قلعه دیزه وراز را مشاهده کنید.
موزه چاه شماره یک
اولین چاه نفت خاورمیانه در شهرستان مسجد سلیمان افتتاح شد. موزه چاه شماره یک در محل اولین چاه نفت تأسیس شده است. این چاه در سال ۱۲۸۶ خورشیدی حفاری شد. در این موزه میتوانید وسایل مختلفی که در صنعت نفت استفاده میشوند، نظیر دیگ تولید بخار، تلمبه رفتوبرگشت، لولههای تأسیسات، محرک رفتوبرگشت با نیروی بخار که جهت تولید نفت خام استفاده میشود را مشاهده کنید.
موزه باستانشناسی و مردمشناسی مسجدسلیمان
اگر دوست دارید با تاریخ و فرهنگ مردمان این منطقه بیشتر آشنا شوید، حتماً با تهیه بلیط هواپیما ارزان به موزه باستانشناسی و مردمشناسی مسجدسلیمان بروید. این موزه از ۴ گالری به نامهای زیر تشکیل میشود:
• مردمشناسی
• باستانشناسی
• گیاهان دارویی
• گالری زاگرس
با مراجعه به گالری مردمشناسی میتوانید با آدابورسوم و فرهنگ مردمان محلی این منطقه از استان خوزستان بیشتر آشنا شوید.
در بخش گیاهان دارویی میتوانید اطلاعات بیشتری درباره گیاهان دارویی این بخش از رشتهکوههای زاگرس به دست آورید.
در گالری باستانشناسی نیز اشیای باستانی مربوط به دوران هخامنشیان تا اشکانیان نظیر ظروف فلزی و سفالی و سردیس سنگی الیمایی وجود دارد که میتوانید از آنها بازدید کنید.
موزه کارخانه برق تمبی
اگر عاشق موزه و موزه گردی هستید، در سفر به مسجد سلیمان حتماً از موزه کارخانه برق تمبی دیدن کنید. این کارخانه در دههی ۳۰ خورشیدی احداث شد. در این منطقه ساختمان قدیمی نیروگاه، پست گاز، پستهای برق، ژنراتورهای برق قدیمی، توربینهای گازی، دکلهای انتقال برق، تلمبهخانه نفت به آبادان و چندین وسیلهی دیگر را میتوانید مشاهده کنید.
جاذبههای طبیعی مسجدسلیمان
اگر به دنبال طبیعت بکر و دیدنی استان خوزستان هستید، حتماً به شهرستان مسجد سلیمان سفر کنید. در این شهرستان میتوانید پدیدههای طبیعی جذابی را مشاهده کنید. در ادامه با جاذبههای طبیعی این شهرستان بیشتر آشنا میشویم.
منطقه شو ولندر
یکی از مناطق طبیعی شهرستان مسجد سلیمان منطقه شو و لندر یا منطقه شکار ممنوع شو ولندر است. این منطقه در کوههای زاگرس جنوبی قرار دارد. تنوع گونههای گیاهی و جانوری این منطقه باعث جذابیت و همچنین ارزشمندی این منطقه شده است. یکی از گونههای جذاب و نادر این منطقه نوعی سمندر به نام سمندر امپراتور است.
پارک جنگلی تمبی
یکی از مکانهای تفریحی جذاب در نزدیکی مسجد سلیمان پارک جنگلی تمبی است. برای دیدن این پارک باید به ۶ کیلومتری جنوب این شهرستان مراجعه کنید. معمولاً مردم این منطقه برای گذراندن اوقات فراغت خود به این پارک جنگلی مراجعه میکنند.
چشمه های آب گرم گلگیر
یکی از جاذبههای دیدنی مسجد سلیمان چشمههای آبگرم گلگیر است. این چشمه گوگردی مربوط به دوران پادشاهی کیانیان است. خواص درمانی آبهای این چشمه توسط متخصصان تأیید شده است. اگر گرمازده شدید، میتوانید از آب این چشمه استفاده کنید. همچنین افراد مبتلا به بیماریهای پوستی و دردهای مفصلی نیز میتوانند از خواص درمانی آبهای گوگردی چشمه گلگیر استفاده کنند.
کوه کینو
یکی از جاذبههای طبیعی مسجدسلیمان کوه کی نو نام دارد. این کوه ۳۷۱۰ متر ارتفاع دارد و بخشی از رشتهکوههای زاگرس به حساب میآید. این منطقه، ییلاقی برای عشایر دامدار است. بیشتر اوقات سال ارتفاعات کوه کینو پوشیده از برف است. دریاچه تمبی نیز در پایه این کوه قرار دارد و آب آن توسط برفهای این کوه تأمین میشود.
آبشار نگین
یکی از جاذبههای طبیعتگردی سلیمان کوه آبشار نگین است. این آبشار در روستایی به همین نام قرار گرفته است. در میان کوههای منطقه و دشت شیمبار خوزستان در شمال دریاچه سد شهید عباسپور میتوانید این آبشار زیبا را مشاهده کنید.
برای دسترسی به آن باید در مسیری که از مسجد سلیمان به روستای آب شلال میرود، با ۴ ساعت پیادهروی، به روستای نگین و آبشار آن برسید. در پایین این آبشار نیز دشتی بسیار زیبا و سرسبز را مشاهده میکنید. کمی در این منطقه اتراق کنید و از مناظر زیبا و جذاب اطراف آن نهایت لذت را ببرید. دشتهای این منطقه پر از گل شقایق میشوند. همچنین درختان بلوط جذابی را در این منطقه میتوانید مشاهده کنید.
منطقه نمونه گردشگری تآراز
اگر در سفرتان به استان خوزستان و شهرستان مسجد سلیمان هوس برفبازی به سرتان زد، میتوانید به منطقه نمونه گردشگری تراز بروید. این منطقه قلههای برفگیری دارد که در فصول سرد سال پذیرای علاقهمندان به ورزشهای زمستانی است. در این منطقه جنگلهای انبوه بلوط نیز وجود دارد که باعث جذابیت دوچندان آن شده است.
مسجد سلیمان کجاست؟
در استان خوزستان و در ۱۳۹ کیلومتری شمالشرقی اهواز، شهری وجود دارد که بهدلیل قرارگیری در دامنههای زاگرس و مجاورت با رودهای کارون و تمبی، از طبیعت بینظیری برخوردار است؛ البته نباید از پیشینه تاریخی این شهر هم غافل شد.
مسجدسلیمان به شهر اولینها شهرت دارد. اولین چاه نفت خاورمیانه، اولین کارخانه تولید برق خاورمیانه، اولین پل فلزی خاورمیانه و اولین راهآهن و فرودگاه ایران، بخشی از اتفاقات این شهر پیشرو است.
تمام این موارد در کنار مردم بختیاری و میهماننوازیشان، مسجدسلیمان را به یک شهر منحصربهفرد و جذاب برای دیدن و شناختن تبدیل کردهاند.
برای سفر به مسجد سلیمان، میتوانید بلیط هواپیما اهواز را رزرو کنید و بعد با ۲ ساعت رانندگی به مسجد سلیمان بروید. راه دیگر سفر با خودروی شخصی است که بسته به مبدا سفر شما، مدت زمان سفر متفاوت خواهد بود.
تاریخچه مسجد سلیمان | شهری از زمان ایلامیان
اولین نشانههای تمدن در منطقه مسجدسلیمان، مربوط به دوران ایلامیان است؛ یعنی زمانی که این منطقه با نام آساک شناخته میشد. در قرنهای پس از آن، اقوام و حکومتهای مختلفی مثل پارسها و هخامنشیان در این سرزمین ساکن شدند و در هر برهه زمانی، نام متفاوتی بر این شهر گذاشتند.
در زمان حکمرانی پارسها، روی تپهای به نام سرمسجد، آتشکدهای برای عبادت ساخته شد که طی قرنهای بعد از آن به یکی از مهمترین مکانهای مقدس و مذهبی منطقه تبدیل شده بود. بهدلیل وجود همین تپه، مسجدسلیمان را تا سالهای طولانی با اسم سرمسجد میشناختند. تا اینکه از سال ۱۳۰۵ و بهدستور رضاخان، این شهر به مسجدسلیمان تغییر نام داد.
مسجد سلیمان | ردپای تاریخ در سرزمین نفت
جاهای دیدنی خوزستان متعدد هستند. هر چقدر از خوزستان و زیباییهایش بگوییم، باز هم نقاط کمتر شناختهشدهای برای بازدید در آن وجود دارد! از همین دیدنیهای ناشناخته، میتوان به مسجدسلیمان اشاره کرد که با جذابیتهای تاریخی و طبیعیاش، پتانسیل یک مقصد گردشگری کامل و بینقص را دارد.
در این مطلب، بهسراغ این شهر رفتیم، جاهای دیدنی مسجد سلیمان را مرور کردیم و از اولین چاه نفت خاورمیانه گفتیم. سپس در دشتهای سرسبز و وسیع منطقه چرخی زدیم، آبشارها و رودهای خروشان این خطه را دیدیم و با یادآوری جاذبههای تاریخی مسجدسلیمان، سری هم به دل تاریخ زدیم.
شما بعد از خواندن این مطلب، برای دیدن کدامیک از دیدنیهای مسجدسلیمان، بیش از همه تشویق و ترغیب شدید؟ کدامیک را قبلا دیده بودید و جای کدام جاذبه در این لیست خالی است؟ پاسخهای خود را در بخش نظرات با ما و مخاطبان مجله گردشگری شاهزاده رزرو به اشتراک بگذارید.
مسجدسلیمان در یک نگاه
مسجدسلیمان شهری زیبا و تاریخی و نفتخیز در جنوب کشور عزیزمان ایران است. مسجدسلیمان در میان کوههای زاگرس قرار دارد و برای اولین بار عملیات استخراج نفت در خاورمیانه در سال ۱۹۰۸ توسط کنسرسیوم دارسی در مسجدسلیمان با چاه شماره یک در میدان نفتی مسجدسلیمان آغاز شد.
نکته جالبی که در رابطه با مسجدسلیمان وجود دارد، این است که بسیاری از اولینها در تاریخ این شهر رخ داده است، اولین چاه نفت خاورمیانه و ایران، اولین کارخانه گوگردسازی ایران و خاورمیانه، اولین تصفیهخانه آب کشور، اولین کارخانه تولید برق در ایران و خاورمیانه، اولین راهآهن، اولین فرودگاه در ایران، اولین و مجهزترین بیمارستان کشور، اولین کارخانه شیر پاستوریزه کشور، اولین پیست دوچرخهسواری، اولین باشگاه گلف، اولین استخر شنا، اولین باشگاه سوارکاری، اولین کارخانه گچ، اولین زمین فوتبال رسمی در ایران، اولین تلهکابین در ایران و خاورمیانه و اولین موزه زمینشناسی در مسجدسلیمان تاسیس شدهاند.
با ما همراه باشید تا مسجدسلیمان پرافتخار را بهتر بشناسیم:
جغرافیا
مسجدسلیمان از شمال به لالی اندیکا، از جنوب به اهواز، از شرق به هفتکل و از غرب به شوشتر محدود میشود. مسجدسلیمان مثل دیگر شهرهای خوزستان، آب و هوایی گرم و خشک دارد و تابستانهای آن طاقتفرسا است. میانگین بارش سالانه در این ناحیه ۴۰۰ میلیمتر است. مهمترین رودخانه مسجدسلیمان، رود کارون است که از کوه زاگرس سرچشمه میگیرد.
این رود پس از عبور از سد شهید عباسپور از کنار این شهر رد میشود. یکی از بلندترین ارتفاعات خوزستان در مسجدسلیمان است که در ناحیه شمال و شمال شرقی در منطقه توریستی اندیکا واقع شده است. مرتفعترین قله در مسجدسلیمان، کوه کینو با ارتفاع ۳۷۱۰ متر است.
تاریخچه
پیشینه تاریخی مسجدسلیمان به تمدن ایلام میرسد، نام این شهر در تمدن ایلام، «آساک» بوده که در واقع بخشی از منطقه سیماش در ایلام قدیم بوده است. پس از شکست عیلامیان (ایلامیان) به دست آریاییها، نام این منطقه به «پارسوماش» تغییر کرد.
در شمال شرقی مسجدسلیمان، روی تپهای به نام سر مسجد، آتشکدهای قدیمی وجود دارد که مربوط به دوره پارسها است. این آتشکده از منظر پروفسور گریشمن، آرامگاه جد کوروش هخامنشی بوده است. در طول حمله اعراب به ایران، مسجدسلیمان مورد حمله قرار گرفت و عربها قصد از بین بردن آرامگاه جد کوروش را داشتند که بر اساس دلایلی نهچندان مشخص، از این تصمیم صرفنظر میکنند. در سال ۱۳۰۵، رضاشاه دستور داد که نام سر مسجد را که در گذشته مسجدسلیمان اطلاق میشد، به مسجدسلیمان تغییر دهند و از آن تاریخ به بعد این شهر به مسجدسلیمان معروف شد.
با فوران میدانهای نفتی ارزشمند در مسجدسلیمان در خردادماه ۱۲۸۷، این منطقه جان دوبارهای یافت و به یکی از مهمترین مناطق اقتصادی و اجتماعی ایران تبدیل شد. بعد از کشف و فوران نفت در مسجدسلیمان با دخالت دولت انگلیس، شرکت سندیکای امتیازات، متعلق به ویلیام ناکس دارسی به شرکت «نفت ایران و انگلیس» تبدیل شد.
با اتمام خط لوله مسجدسلیمان به آبادان از ۱۹۱۲ میلادی، حیات مجدد مسجدسلیمان آغاز شد. استخراج نفت که در این سال ۴۳ هزار تن بود تا آخر جنگ اول جهانی به سالانه ۱ میلیون تن و تا ۱۹۲۵ میلادی به بیش از ۴ میلیون تن در سال رسید. مسجدسلیمان تا سال ۱۹۲۸ میلادی تنها منبع استخراج نفت ایران بود تا اینکه در این سال، در میدان نفتی عظیم هفتگل نیز فوران نفت آغاز و مسجدسلیمان در تولید نفت از انحصار خارج شد.
وجهتسمیه
در رابطه با وجهتسمیه مسجدسلیمان افسانههای زیادی یاد شده است که تقریبا هیچکدام از آنها سند محکم تاریخی ندارد. یکی از این افسانهها وجود آتشکده در سر مسجد و نسبت آن به آرامگاه مادر حضرت سلیمان است.
فرهنگ و آدابورسوم
پوشش
مردم مسجدسلیمان، بیشتر لباس محلی قوم بختیاری را بر تن میکنند. لباس مردان بختیاری شامل کلاه، چوقا، شلوار ربیت، شال، گیوه، کردین میشود. لچک، زیر لچکی، مینا، بندسوزن، دستمال، پیراهن، شلوار قری، کفش از لباسهای محلی زنان بختیاری است.
یکی از خاصترین پوششهای بختیاری و لباس های محلی ایران، پوشش مردان این ناحیه، چوقا است. چوقا نوعی بالاپوش مردانه است که از نخهای نازکی که از پشم گوسفند بافته میشود. هرچه نخ بهدستآمده از پشمها نازکتر باشد، چوقا زیباتر میشود. باران در چوقا نفوذ نمیکند و از شانهها تا حدود زانوها را میپوشاند. مردان در تابستان زیر چوقا پیراهن و در زمستان کت میپوشند که انتخاب جنس و رنگ کت و پیراهن، به سن و سال و موقعیت اجتماعی افراد بستگی دارد.
آداب و رسوم
بسیاری از آداب و رسوم قوم بختیاری هنوز هم در مسجدسلیمان زنده نگهداشته میشود. یکی از خاصترین رسوم بختیاریها، عزاداری آنها است. پس از فوت فردی، پیرزنان به خانه فرد متوفی میروند و ترانهای سوزناک در مدح آن فرد میخوانند. رسم است كه اقوام هم در پرداخت هزینههای مراسم سوم، هفتم و چهلم به بازماندگان كمک مالی میکنند. بختیاریها رسم دارند تا شیر سنگی را بر سرمزار افراد خاصی میگذارند. این شیر سنگی در واقع نماد دلاوری آن فرد است.
رسم شکار در میان جوانان بختیاری، یکی از مهمترین رسوم است. در میان قوم بختیاری، روز شکار، روز بسیار مهمی است که در این روز به کمر جوان شکارچی شالی میبندند که این شال معمولا توسط برادر بزرگتر یا دایی بسته میشود. پس از بسته شدن شال جوان باید به کوه کلار برود و بزی شکار کند. شکار بز یکی از افتخارات اقوام بختیاری است.
گویش
زبان اهالی مسجدسلیمان، لری با گویش بختیاری است.
سوغاتیها
از سوغاتیهای خوشمزه مسجدسلیمان میتوان به انواع خرما، کلیچه، حلواشکری اشاره کرد.
صنایع دستی
یکی از زیباترین صنایع دستی مسجدسلیمان، وجم است. وجم نوعی رختخوابپیچ و چیزی شبیه به جاجیم است. از دیگر صنایع دستی مسجدسلیمان میتوان به نمدمالی، کلاه مالی، گیوهدوزی و قفلسازی اشاره کرد.
غذای محلی
بسیاری از غذاهای محلی بختیاری در مسجدسلیمان طبخ میشود، از محبوبترین غذاهای محلی بختیاری میتوان به کباب بختیاری، کباب په به جیر، آش برنج سوری، آش بلگ، اوپیازی، اوگندی، گمنه، شولوا کشک، پنیر پوست و توچری اشاره کرد.
سوالات متداول درباره جاهای دیدنی مسجد سلیمان
فاصله مسجد سلیمان از اهواز چقدر است؟
مسیر اهواز – مسجد سلیمان ۱۴۲ کیلومتر است و میتوانید این مسیر را با خودروی شخصی در ۲ تا ۳ ساعت طی کنید.
چرا به مسجد سلیمان شهر اولینها میگویند؟
زیرا اولین چاه نفت خاورمیانه، اولین کارخانه تولید برق خاورمیانه، اولین پالایشگاه نفت خاورمیانه، اولین کارخانه گوگردسازی، اولین راهآهن، اولین سینما و اولین فرودگاه ایران در این شهر احداث و راهاندازی شده است.
زبان مردم مسجد سلیمان چیست؟
بیشتر اهالی مسجدسلیمان، بختیاری هستند و زبان رایج این شهر، لری با گویش بختیاری است.
چه فصلی برای سفر و دیدن مسجد سلیمان مناسب است؟
برای سفر به خوزستان، بهترین و مناسبترین فصلها، پاییز و بهار هستند؛ هرچند ارتفاعات و مناطق ییلاقی منطقه را در فصلهای گرم سال هم میتوان دید.