معرفی کامل جاهای دیدنی میبد یزد
میبد یکی از شهرهای تاریخی و بسیار زیبای اطراف یزد است که میتوان گفت تاریخی چند هزار ساله را در دل خود جای داده است. اکثر گردشگرانی که به یزد میروند، فرصت گشت و گذار و بازدید از میبد را هم از دست نمیدهند؛
چرا که زیباییهای بینظیر این شهر حرفهای زیادی برای گفتن دارد. به دلیل وجود جاذبههای تاریخی مهم در این شهر، قصد داریم شما را با جاهای دیدنی میبد آشنا کنیم تا دفعه بعد که سری به این منطقه از کشور زدید، حتما از این مناطق شگفتانگیز هم بازدید کنید.
برای آشنایی با این مکانها، در ادامه این مطلب از مجله گردشگری شاهزاده رزرو همراه ما باشید.
چطور به میبد برویم؟
شهرستان میبد در فاصله ۵۵ کیلومتری شمال یزد قرار گرفته و از شرق و شمال به شهرستان اردکان میرسد و از غرب و جنوب هم به شهرستان صدوق. از تهران تا میبد حدود ۵۷۴ کیلومتر راه است.
شما میتوانید این مسیر را با استفاده از خودروی شخصی، اتوبوس و قطار طی کنید. قطارهای تهران به مقصد یزد، کرمان و بندرعباس در میبد توقف دارند، هنگام خرید بلیط قطار، میتوانید ساعت توقف در شهر میبد را مشاهده کنید.
اگر میخواهید با اتوبوس به میبد بروید، میتوانید بلیطی مستقیم به سمت این شهر تهیه کنید و پس از طی کردن مسیری حدودا هفت ساعته (از تهران)، به مقصد برسید.
البته اگر هم از طرفداران سفرهای هوایی هستید، راهی برای رفتن به میبد با هواپیما وجود دارد. شما میتوانید بلیط هواپیما به مقصد یزد را خریداری کنید و پس از رسیدن به فرودگاه شهید صدوقی یزد، با تاکسی به سمت میبد بروید. حالا وقت آن رسیده که جاهای دیدنی میبد را با هم مرور کنیم.
جستجو و رزرو هتل در شاهزاده رزرو
۱. مسجد جامع میبد
مسجد جامع میبد یکی از باستانیترین مناطقی است که در این شهر وجود دارد و به عقیده بسیاری از باستانشناسان، قدمت آن حدود ۷۰۰۰ سال تخمین زده میشود.
مسجد جامع میبد درواقع مجموعهای از چندین بنای تاریخی است. این مسجد با مساحت حدودا ۳۰۰۰ متری خود، از بخشهایی مانند گنبدخانه، شبستان زمستانه، شبستان تابستانه، ایوان، چندین ورودی، هشتی، مسجد حسنعلی و مسجد امام حسن (ع) تشکیل شده است. یکی از مشخصههای اصلی مسجد جامع میبد، وجود طرح طاقنما در بدنههای حیاط و درواقع بخش میانی مجموعه است.
همانطور که گفته شد، قدمت این مسجد به چندین هزار سال پیش برمیگردد و این مسئله باعث تخریب بخشهای زیادی از آن بر اثر گذر زمان و عوامل محیطی شده است.
از جمله بخشهایی از مسجد جامع میبد که امروزه از بین رفتهاند، میتوان به مسجدی در قسمت غربی مجموعه، کاروانسرا و آبانبار اشاره کرد.
شاید بتوان بدون اغراق گفت که این مسجد از جمله معدود جاهای دیدنی میبد است که به طور کامل عظمت معماری باستانی را در برابر چشمان شما به نمایش درمیآورد.
کبوترخانه میبد
شاید این روزها مفهوم کبوترخانه برای ما کمی گنگ و عجیب به نظر بیاید؛ ولی جالب است بدانید در گذشته، کبوترخانهها یکی از کاربردیترین بناهای مورد استفاده ایرانیان بودهاند.
کبوترخانهها به شکل استوانهای ساخته میشدند و از آنها برای جمعآوری فضولات پرندگان و به دست آوردن کود برای مصارف کشاورزی استفاده میشد. یکی از معروفترین کبوترخانههای ایران، کبوترخانه میبد استان یزد است که اخیرا مرمت شده و تبدیل به یکی از محبوبترین جاهای دیدنی میبد برای گردشگران شده است.
بر روی پشتبام این کبوترخانه چهار برج کوچک و یک برج بزرگ قرار دارد که محل ورود و خروج کبوتران بوده است. برج این کبوترخانه از سه طبقه تشکیل شده و ابعاد آشیانههایی که برای کبوتران در آن ساخته شده، حدودا بیست سانتیمتر در بیست سانتیمتر است. عمده مصالحی که در ساخت کبوترخانه میبد ساخته به کار رفته است، مثل اکثر بناهای دیگر یزد، خشت خام و گل است.
نارین قلعه میبد
نارین قلعه میبد یکی از قدیمیترین بناهای موجود در این شهرستان است که قدمت آن به دوره ساسانیان برمیگردد. این قلعه بر روی تپهای به ارتفاع حدودا ۲۵ متر قرار گرفته و ارتفاع آن به گونهای است که با ایستادن بر فراز قلعه، میتوان تمام شهر را دید. نارین قلعه شهر میبد در بدو ورود اسلام به ایران از اهمیت بالایی برخوردار بوده است؛ چرا که از آن به عنوان مکانی مستحکم و غیرقابلنفوذ در برابر دشمنان استفاده میشده است.
شبکه زیرزمینی ساخته شده در نارین قلعه یکی از جالبترین نکات مربوط به این بنای تاریخی است؛ این راههای زیرزمینی برای تهیه و تدارک مایحتاج افراد حاضر در قلعه مورد استفاده قرار میگرفتهاند که به گفته باستانشناسان، هیچ بیگانه و متجاوزی موفق به فتح آنها نشده بود.
بعضی از باستانشناسان قدمت سکونت در نارین قلعه را حدودا سه الی چهار هزار سال قبل از میلاد تخمین زدهاند؛ قدمتی که باعث میشود این قلعه نه تنها به یکی از قدیمیترین جاهای دیدنی میبد تبدیل شود، بلکه گفته میشود کهنترین تاریخ تمدن بشری یزد نیز متعلق به آن است.
یخچال خشتی میبد
شاید شنیدن عنوان یخچال خشتی برای ما که در روزگار دیجیتال زندگی میکنیم کمی غریب به نظر بیاید. ولی در روزهایی نه چندان دور، از یخچال خشتی میبد برای ساخت و نگهداری یخ استفاده میشده است. این یخچال خشتی شهر میبد در کنار راه کاروانسرا و در جوار چاپارخانه، آبانبار و رباط شاهعباسی میبد واقع شده است.
در گذشته نوع زندگی و امکانات به گونهای بوده که کالایی به نام یخ در میان کالاهای گرانقیمت قرار داشته و اقشار ضعیف جامعه و کارگران، گاهی اوقات در ازای مزد کار خود، مقداری یخ دریافت میکردهاند. اکثر یخچالهای خشتی که از دوران قدیم به یادگار ماندهاند، در کنار عمارتهای اعیانی ساخته شدهاند که همین مسئله نشاندهنده قیمت بالای یخ در آن دوران است.
به عقیده باستانشناسان، قدمت یخچال خشتی میبد به قبل از دوره قاجار و احتمالا دوره صفویه برمیگردد. ساختمان این یخچال مثل تمام یخچالهای باستانی، از سه بخش تشکیل شده است: دیوار سایهانداز، حوضچه تولید یخ و مخزن یخ. گفته میشود که یخچال خشتی میبد بزرگترین تولیدکننده یخ ایران قدیم بوده است.
اگر در حال تهیه کردن لیستی از جاهای دیدنی میبد هستید، بازدید این یخچال خشتی باستانی و درواقع بازدید از تاریخ کهن ایران را در اولویت خود قرار دهید.
چاپارخانه میبد
قدمت چاپارخانه میبد به دوران قاجار برمیگردد. همانطور که احتمالا میدانید، از چاپارخانهها در گذشته به عنوان استراحتگاهی برای ماموران دولتی که در حال حمل پیامی مهم بودهاند استفاده میشده است.
در چارپارخانهها تعدادی اسب و پیک تازهنفس نگهداری میشده و به نوعی محل تعویض پست ماموران دولتی بودهاند. به همین دلیل، عمارت چارپارخانهها معمولا به صورت قلعه و دژ ساخته میشده که حفاظت از آن در برابر دشمنان کار راحتی باشد.
علاوه بر این، چاپارخانهها به منظور دیدهبانی، تیراندازی و حفظ امنیت شهر نیز مورد استفاده قرار میگرفتند. چاپارخانه میبد در مسیر راه باستانی ری – کرمان و در کنار کاروانسرای میبد واقع شده است.
اگر شما هم در میان افرادی هستید که به آشنایی با صنعت پست در ایران قدیم علاقه دارید، در کنار بازدید از بقیه جاهای دیدنی میبد ، فرصت بازدید از چاپارخانه این شهر را هم از دست ندهید.
کاروانسرای شاهعباسی میبد
گفته میشود کاروانسرای شاهعباسی که یکی از زیباترین جاهای دیدنی میبد است، در گذشته کاملترین کاروانسرای بین راهی ایران بوده است. از بخشهای مختلف این کاروانسرا میتوان به هشتی ورودی، حیاط مرکزی، ایوان بیرونی، حوضخانه و مهتابی، چهار هشتی و حدود صد ایوان و اتاق اشاره کرد. امروزه اداره میراث فرهنگی میبد و کتابخانه مرکز اسناد در کاروانسرای شاهعباسی واقع شدهاند.
بخش دیگری از این کاروانسرا به موزهای برای نمایش زیلوهای تاریخی میبد تبدیل شده است و بخشهای دیگری از آن، به رستوارن و کافیشاپ برای پذیرایی از گردشگران و مسافران شهرستان میبد تبدیل شدهاند.
مسجد جامع فیروزآباد
منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: محسن دوشا)
مسجد جامع فیروزآباد در مرکز فیروزآباد قرار دارد. این مسجد یک گنبد آجری دارد که بسیاز زیبا طراحی شده است. بالای سر در ورودی مسجد، کتیبهای چوبی قرار دارد که با خط نسخ نوشته شده است. سمت چپ این ورودی، یک ستون وجود دارد که روی آن یک لوحه کاشی نصب شده است.
این لوحه منظومهای در رثای حضرت قاسم (ع) است. بالای محراب ایوان تابستانی، کتیبهی دیگری از کاشی نصب شده که روی آن آیههای قرانی با خط نسخ نوشته شده است.
در انباری مسجد جامع فیروزآباد، تعداد زیادی قرآنهای قدیمی، کتابهای تفسیر و کتابهای دینی قرار دارد. مسجد جامع فیروزآباد در میبد، روستای فیروزآباد قرار دارد. این اثر در مرداد ۱۳۶۴ ثبت ملی شده است
- آدرس: میبد، روستای فیروزآباد (مشاهده در نقشه)
قلعه مهرجرد میبد
منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: امیرحسین مقتدایی)
قلعه مهرجرد، قلعهای متعلق به دورههای زندیه و افشاریه در شهر میبد یزد است. این قلعه از خشت و گل ساخته شده و ۳ طبقه دارد. در ورودی قلعه از جنس چوب است. حصارهای قلعه مهرجرد، چینهای بوده و روی آنها تزییناتی از مصالح اصلی کار شده است.
قلعه مهرجرد در شهر میبد، در محلهای به نام «در قلعه» در خیابان آیتالله حانری قرار دارد. قلعه مهرجرد در مهر ۱۳۸۰ ثبت ملی شده است.
- آدرس: میبد، خیابان آیت الله حانری (مشاهده در نقشه)
موزه زیلو میبد
منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: حدیث مترجمی)
زیلو از قدیمیترین صنایع دستی ایرانی است که از آن بهعنوان زیرانداز در خانه ها یا مساجد، مدرسهها و زیارتگاهها استفاده میشده است. طبق شواهد تاریخی، بافت زیلو از قدیم در شهرهای استان فارس، خراسان، آذربایجان و شهرهای کویری رواج داشته است.
در یزد نیز بهترین زیلوها در میبد بافته میشده است. موزهی زیلو در میبد در سالن شرقی کاروانسرای میبد قرار دارد. با ساخت این موزه، زیلو به ایرانیان و جهان معرفی شد. موزه زیلوی میبد، اولین و تنها موزه زیلو در کشور است. بازدید از این موزه رایگان است.
- آدرس: میبد، خیابان امام، بلوار قاضی میر حسین، کاروانسرای میبد (مشاهده در نقشه)
موزه سفال میبد
منبع عکس: سایت portal.yazdcity.ir (عکاس: ناشناس)
اشیای سفالی موجود در موزه سفال به دورههای مختلف تاریخی تعلق دارند
موزه سفال میبد یک موزه تخصصی در مجموعه آبانبار حاج محمد علی است که متعلق به دوره قاجار بوده است. در این موزه که از جاهای دیدنی یزد به شمار میرود بیش از ۱۰۰ شی سفالی قرار دارد که به دورههای مختلفی مربوط هستند. این اشیا شامل سرویسهای سفال، ظروف مختلف و سفالهای قدیمی هستند.
قدیمیترین اثر این موزه، یک کوزه سفالی است که آن را به دوره مادها نسبت میدهند. این اثر در محوطههای باستانی میبد کشف شده است.
- آدرس: میبد، خیابان شهید جعفری نژاد (مشاهده در نقشه)
قلعه بارچین میبد
منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: حسین شیرجنگ)
قلعه بارچین در روستایی به نام بارچین در شرق میبد قرار دارد. این قلعه را اربابان زرتشتی بنا کردهاند. از این بنا بهمنظور پناه گرفتن در مواقع ناامنی استفاده میشده است. مصالحی که در این بنا به کار رفته، عموما از گل و خشت است. این قلعه دو طبقه است و چهار برج ساده در چهار گوشه دارد.
ورودی آن در قسمت شمالی قرار دارد. بالای سردرد ورودی یک اتاق ساخته شده که مختص ارباب قلعه بوده است. مردم روستا در هنگام خطر در این دژ پناه میگرفتهاند. اتاقهای قلعه برای افراد خاص بوده و هر کس با توجه به مقام و موقعیتش در آنها اسکان داده میشده است.
- آدرس: شرق میبد، روستای بارچین (مشاهده در نقشه)
طبیعتگردی در میبد | جاذبههای مهمی که کمتر از آنها شنیدهایم
میبد پوشش گیاهی پراکندهای دارد. پوشش این منطقه، گیاهان کویری مانند گز، گون و درخت بادام کوهی را شامل میشود. پوشش جانوری آن نیز از جانورانی که با آبوهوای گرم و محیط کمآب سازگار هستند، تشکیل شده است. در این منطقه، حیوانات و پرندگانی مانند خارپشت، گرگ، خفاش، کبک، عقاب، شاهین و… زندگی میکنند.
با این وجود، جاهای دیدنی میبد به اماکن تاریخی آن محدود نیستند و نقاطی از طبیعت این شهر نیز مورد توجه گردشگران قرار میگیرند. در ادامه مطلب، برخی از مهمترین جاذبههای طبیعی میبد را معرفی خواهیم کرد.
غار سنگ آتش | غاری با شعلههای سنگی جاودانه
میان کوههای ندوشن، غاری با ساختار سنگی ویژه وجود دارد. درون غار و روی دیوارهها، سنگهای آهکی با ظاهری شبیه به شعله آتش پدید آمدهاند؛ نام غار از شکل این سنگها برگرفته شده است. البته این غار را با نامهای سلغون یا سرخون نیز میشناسند.
سنگ آتش از جمله غارهایی است که در آن، آب جریان دارد. این غار دارای ۳ تالار بزرگ است که پر از قندیلها و ستونهای بزرگ هستند. متاسفانه بسیاری از گردشگران، تکههایی از سنگ و قندیل این غار را میکنند و با خود بهیادگار میبرند؛
این در حالی است که ایجاد هر سانتیمتر از قندیلهای غار، حدود ۱۰۰۰ سال طول میکشد! غار سرخون ندوشن یکی از آثار طبیعی ملی ایران نیز به حساب میآید.
- آدرس: میبد، ندوشن، ۲۰ کیلومتری شمالشرق ندوشن.
چشمه آب ترش ندوشن | حوضچههای پلکانی زیبا
در ندوشن میبد، منطقهای بهنام دره آبشور وجود دارد که در آن، چشمههایی پلکانی موجود هستند و منظرهای تماشایی ایجاد کردهاند. آب این چشمهها ترش، گازدار و حاوی مواد معدنی است. در این مکان ۳ چشمه معدنی در کنار هم قرار گرفتهاند. در بخشی از این پلکان، آب شیرین و در برخی جاهای آن، آب ترش و گازدار جریان دارد.
این سنگآبهای منحصربهفرد ندوشن در فهرست آثار ملی ایران ثبت شدهاند و حوضچهها یکی از زیباترین جاهای دیدنی میبد به حساب میآیند که برای رسیدن به آنها، باید حدود ۲ کیلومتر پیادهروی کنید. البته بهتر است جهت یافتن مکان دقیق چشمهها با افراد بومی یا تورلیدرهای مجرب همراه شوید
- آدرس: میبد، ندوشن، ۱۳ کیلومتری جاده ندوشن به میبد، روستای نیوک، ۵ کیلومتر بعد از روستا.
اقامت در بناهای تاریخی میبد | تجربه اقامتی دلپذیر در بافتی سنتی
جالب است بگوییم تعدادی از بناها و خانههای تاریخی میبد به بهترین اقامتگاههای سنتی یزد تبدیل شدهاند. برای لمس تاریخ و تجربه یک سفر بهیادماندنی، میتوانید در این بناهای ارزشمند سکونت کنید. در این قسمت از مطلب، تعدادی از این جاهای دیدنی میبد و اقامتگاههای باارزش تاریخی با معماری کهن را معرفی خواهیم کرد.
اقامتگاه قلعه وزیر | قلعه قجری ۲۵۰ ساله
هتل سنتی قلعه وزیر در دوران قاجار بهعنوان یک قلعه حفاظتی مورد استفاده قرار میگرفت. این بنای ۲۵۰ ساله بیش از ۵۰۰۰ مترمربع مساحت دارد و دارای ۳۲ اتاق، ۲ برج بلند، یک حیاط بیرونی و یک حیاط اندرونی است.
خوشبختانه این قلعه طی سالهای گذشته، بهخوبی مرمت و بازسازی شده و امروز بهعنوان هتل یکستاره پذیرای مسافران و گردشگران و یکی از بهترین هتل های یزد است. با اقامت در این جاذبه، شما در واقع میتوانید مدتی را در یکی از جاهای دیدنی میبد زندگی کنید. از امکانات این هتل تاریخی میتوان به پارکینگ، کافیشاپ و راهنمای تور اشاره کرد.
- آدرس: روستای رکنآباد ، میدان دانش، هتلبوتیک قلعه وزیر.
اقامتگاه بومگردی هوراک | قلعهای از دوران افشاریه
قلعه سفید ندوشن، خود یکی از جاهای دیدنی میبد و یکی از آثار ملی ایران است. بنای کهن آن پس از مرمتی سهساله، به اقامتگاه بومگردی تبدیل شده است و به مسافران این امکان را میدهد تا در یک قلعه تاریخی زندگی کنند. اقامتگاه هوراک دارای ۴ برجک، ۲ طبقه، ۱۲ اتاق و حیاطی سرسبز با حوض و فواره است.
با اقامت در این اقامتگاه بومگردی، میتوانید از هزینههای سفرتان کم کنید و خودتان در آشپزخانه آنجا، وعدههای غذایی خود را حاضر کنید؛ اما اگر مایل بودید، میتوانید با هماهنگی قبلی، انواع غذاهای محلی مانند آش اسفندی، قیمه یزدی، کلهجوش، اشکنه و قورمه را سفارش دهید.
- آدرس: میبد، ندوشن، بلوار حضرت ابوالفضل، روبهروی بخشداری.
اقامتگاه بومگردی لب خندق | خانهای قجری روی بنای ۶۰۰۰ ساله
اقامتگاه لب خندق در خانهای قدیمی متعلق به دوران قاجار تاسیس شد؛ اما تپهای که این خانه روی آن بنا شده است، در دل خود خانههای باستانی ۶۰۰۰ ساله دارد و این موضوع، ظاهری ویژه به این بنا بخشیده است. این اقامتگاه دارای ۴ اتاق است و منظرهای زیبا رو به بافت تاریخی شهر دارد.
برخی امکانات اقامتگاه لب خندق از جمله آشپزخانه و حمام آن، بین همه مسافران مشترک هستند. هنگام اقامت در این بنا، میتوانید از امکاناتی مانند کافیشاپ و چایخانه استفاده کنید.
- آدرس: بلوار شهید اشتری، کوی لب خندق.
اقامتگاه بومگردی عطار | تجربه نوشیدن دمنوشی سنتی در خانهای ۲۰۰ ساله
بنای این اقامتگاه یک خانه ۲۰۰ ساله است که آن را با نام خانه وکیل نیز میشناسند. اقامتگاه عطار ۴ واحد برای پذیرایی از مسافران دارد و بنای آن دارای تالاری با یک بادگیر، حیاط حوضدار و چایخانه است. برخی امکانات اقامتگاه نظیر حمام و سرویس بهداشتی نیز اشتراکی هستند.
هنگام بازدید از این عمارت، اولین چیزی که با آن مواجه میشوید، درهای چوبی قدیمی آن خواهند بود، بعد از آن با یک حیاط بزرگ با حوضی آبی و گیاهان سرسبز روبهرو خواهید شد که عمارتی زیبا آن را در بر گرفته است. اقامت در این جاذبه، میتواند یکی از لذتبخشترین تجربههای بازدید؛ بهخصوص برای علاقهمندان به اقامتگاههای بومگردی باشد.
سفر به میبد | لمس زیباییهای تاریخ
در این مطلب، از دیدنیهای میبد یزد و قدمت هر کدام گفتیم. بافت تاریخی شهر جایی است که در آن هنوز میشود گذشته را لمس کرد و در هوای آن نفس کشید. جاهای دیدنی میبد، با بناهایی که بهخوبی حفظ و مرمت شدهاند، شما را با معماری و شهرسازی تاریخی ایران بهخوبی آشنا خواهند کرد.
علاوهبر این موارد، رویای زندگی در قلعههای باستانی، چیزی است در این شهر به حقیقت میپیوندد. البته میبد جاذبههای طبیعی کمنظیری نیز دارد. غار سنگآتش و چشمه آب ترش، هر کدام بهنوبهخود خاص و ویژه هستند و تجربه طبیعتگردی متفاوتی را برای شما رقم خواهند زد.
حرف آخر در مورد جاهای دیدنی میبد
نام بردن تعدادی از جاهای دیدنی میبد در این مقاله فقط گوشه کوچکی از جاذبههای بیپایان این شهر تاریخی و شگفتانگیز را به شما نشان داد. حقیقت این است که گوشه گوشه شهرهای تاریخی مثل میبد یزد، جاذبه گردشگری به حساب میآیند و هرکدام نمایانگر بخشی از تاریخ کهن ایران هستند.
فراموش نکنید که تجربیات خود از سفر به شهرستان میبد را با ما و مخاطبان مجله گردشگری شاهزاده رزرو در میان بگذارید.
سوالات متداول درباره جاهای دیدنی میبد
سوغات میبد چیست؟
معروفترین سوغاتی میبد زیلو است. شیرینیهای یزدی مانند قطاب، پشمک و باقلوا نیز از سوغات یزد و شهر میبد هستند.
بهترین رستوران میبد کدام است؟
رستوران شاهعباسی بهترین رستوران سنتی شهر است و در یک کاروانسرای سنتی قرار دارد. رستورانهای شایان، گلشن، ناصر و باران نیز گزینههای خوبی برای غذای ایرانی هستند.
بهترین زمان برای سفر به میبد چه زمانی است؟
برای اینکه گرفتار گرما و طوفانهای شن میبد نشوید، بهتر است در ماههای آذر، دی، بهمن و اردیبهشت به این شهر سفر کنید.
غذاهای محلی میبد چیست؟
از غذاهای محلی میبد میتوان به کوفتهنخودچی، آش شولی، خورشت قیمه نخودی، کلهگیبا و قیمه کدوتنبل اشاره کرد.
قدیمیترین بنای میبد کجاست و چقدر قدمت دارد؟
قدیمیترین بنای میبد، قلعه نارین است و در آن آثار و نشانههای ۷۰۰۰ ساله از زندگی بشر پیدا شده است.